Fox RP 23

Fox RP 23

The Dead of Fox Shock.
เมื่อโช้คกลาง Fox เดี้ยง

หลังจากผมเริ่มรับทำงานเกี่ยวกับ Suspension ของจักรยาน งานที่ผมเจอเยอะที่สุดก็คือโช้คกลาง Fox แบบลมไม่ใช่ว่ามันจะไม่ดีแต่ว่าของมันก็มีอายุการใช้งานไม่ได้เป็นอมตะก็ต้องทำความเข้าใจมันบ้าง ส่วนใหญ่ถ้าไม่พังแบบแฟ่ตยับยู่ยี่เยิ้มๆ ส่วนใหญ่จะยังไม่มาหาหมอ ผมมองว่าปัญหาที่ไม่มาก็คือเขาไม่รู้ไงว่ามันพังแล้ว หลายๆ ท่านรู้จักผมก็โทรถาม ผมก็บอกเป็นจุดๆ ให้ไปเช็ค พอบอกบ่อยๆ ว่าแล้วก็อื่ม…ทำให้อ่านและดูก็น่าจะดีกว่า เพราะก็เชื่อว่ามีอีกหลายสิบตัวที่มีปัญหาเดียวกันเพียงแต่ไม่รู้ บทความนี้ก็จะมาทำความรู้จักกับปัญหาของมันและวิธีการสังเกต

 

ก่อนอื่นต้องขอเตือนก่อนนะครับ ถ้าอ่านแล้วไปลองรื้อเล่นเองที่บ้าน ผมไม่รับประกันความปลอดภัย หรือความเสียหายที่เกิดขึ้นนะครับ เพราะถ้าหากไม่มีเครื่องมือ, อะไหล่ และความเข้าใจในระบบ ภายในโช้คนั้นมีแรงดันสูงมาก อันตรายทั้งต่อคนทำและโช้ค ผมเจอมาพอสมควรที่ทำผิดแล้วเสียหายถึงขั้นลูกสูบและแกนหักโขกกับลูก IFP ซะกระจาย หรือใส่น้ำมันกับแรงดันผิดที่ ตอนถอดออกก็ระเบิดใส่ผมก็เจอมาแล้ว 

 

021

ตัวนี้แรงดันทะลัก

โช้คกลางลม Fox ก็เหมือนทั่วไปที่ประกอบด้วยส่วนหัวใจหลักๆ 2 ส่วนคือ
1. Damper ส่วนระบบควบคุมการยุบ
2. Spring ห้องลมที่ทำหน้าที่ให้ Shock ยืดตัวออก

 

008

ลองอ่านข้อมูลคำอธิบายของระบบได้จาก www.docycling.com/bike-suspension
ทีนี้เจ้าโช้คกลาง Fox จะพังจากทั้ง 2 ส่วนนี้ละครับทั้ง Damper และ Spring อาการบรรลัยของ Fox ผมลองแบ่งเป็น 2 ส่วนออกให้เห็นกันชัดๆ

Damper อาการหลักๆที่เจอบ่อย

  • Rebound หาย ปรับหมุนสุดก็เท่านั้น
  • Compression หาย ปรับหมุนสุดก็เท่านั้น
  • Lock แล้วไม่แข็งขึ้น
  • น้ำมันรั่วออกทาง wiper
  • น้ำมันรั่วออกทางปุ่ม Button
  • น้ำมันรั่วออกทางส่วนเชื่อม Eyelet Aircan
  • น้ำมันซึมออกทางรู Nitrogen Charge

001 002 003 004

ถ้าเกิดอาการเหล่านี้กับ Shock เวลาขี่ท่านก็จะรู้สึกโช้คมันเด้งสุดๆไปเลย คุมรถยาก ปรับให้ตายก็มีแต่เด้ง ซึ่งถ้าท่านไม่เคยขี่แบบสมบูรณ์มาก่อนก็อาจจะไม่รู้เรื่องว่าดีๆ มันเป็นอย่างไร เช่น ซื้อเฟรมหรือโช้คมือ 2 มา ก็จะคิดว่า โอ๊วรถมันเด้งพุ่งดีนะ อิอิอิ จนกว่าน้ำมันจะรั่วออกมาราดพื้น ว่าแล้วหาหมอดีฟ่า แต่ปัญหาอยู่ที่บางอันมันรั่วจนหมดไปนานแล้วดิ กว่าจะรู้ก็สายเสียแล้วต๋อยพังๆๆๆ

แล้วจะรู้ได้ไงละ ลองดูตามนี้ละกันครับ

  1. ถ้ามีน้ำมันใสๆ สีแดงหรือถ้าผ่านการทำมาแล้วบางทีอาจจะแค่ใสๆ ไหลออกมาเยิ้มๆ ไหลออกจาก wiper ท้ายกระบอกลม, ปุ่มปรับ, หัวโช้ค, รูยิงไนโตรเจนอันนี้ค่อนข้างชัด
    !!! ถ้าเป็นแค่คราบๆ มันๆ นิดฝุ่นเกาะอันนั้นจะเกิดจากจาระบีโช้คเป็นเรื่องปรกติ ต้องแบบน้ำมันเป็นหยดๆ เยิ้มแบบในภาพอันนี้กระจายแน่นอน ให้ดีลองเอาทิชชู่ซับดูครับถ้ามีออกแดงๆ เจือ …ท่านถูกหวยครับ
    005 006 007 004
    Cradit ภาพ : www.bikerumor.com, www.mtbr.com
  2. เขย่าดู… บางทีมันก็รั่วข้างในโดยที่เราไม่รู้ ถ้าน้ำมันมันรั่วออกจากตัวกักน้ำมันด้านใน ภาษาพวกคนทำจะเรียก seal head มันรั่วออกมาแล้ว แต่ว่า wiper มีสภาพดีน้ำมันก็จะไม่ไหลออกมา แต่มันก็จะราดอยู่ข้างในกระบอกส่วนใหญ่ก็รั่วออกมาเรื่อยๆ จนกว่าไนโตรเจนจะหมดแรงดัน ก็เยอะอยู่จนเขย่าแล้วจะรู้ว่ามีน้ำมันจ๊อกแจ๊กอยู่ข้างใน หรือถ้าหนักมากเติมลมก็อาจจะมีอาการ น้ำมันพุงออกมาจากวาวล์เติมลมเป็นใสๆหรือเป็นสีแดงนี่ก็จบไป !!! แต่ถ้าเป็นสีน้ำเงินเหนี๋ยวๆนั้นคือน้ำมันกันรั่วของ Fox ไม่มีปัญหา
  3. ในบางทีอาการยังไม่รุนแรงถึงขั้้นน้ำมันหยด ก็จะต้องลองปรับ Compression และ Rebound สุดดูว่ามีอาการดูดขึ้นไหม แข็งขึ้นไหมถ้า Notthing change ก็ 70% Up กลับบ้านเก่า ให้ดีต้องเปิด Aircan เช็คอีกครั้งเพื่อความแน่นอน
    Cradit : www.mbr.co.uk

    Cradit : www.mbr.co.uk

ชิ้นส่วนที่ก่อปัญหา
Seal Head เจ้าตัวนี้รั่วออกมาได้ 3 จุด
1. ซิล PU ที่ผลิตจากวัสดุพิเศษที่จะหมดอายุไปตามเวลา เมื่อยิ่งอมน้ำมันมากๆก็จะแข็งตัวจนแตกเป็นผงในที่สุดว่าง่ายๆไงก็พัง ดูจากในรูปคือยางใสๆขาวๆที่อยู่ในรูตรงกลางมันก็หายากครับต้องสั่งผลิตจำนวนมากๆเอา ไม่ก็ Fox Damper Part ถ้ามีปัญหาตัวนี้เช็คให้ดีก่อนซื้อว่ามีอไหล่ตัวนี้ไหมเพราะมันไม่ค่อยจะมีครับ บางคนก็เปลี่ยนเป็น Oring มันก็มีข้อดีข้อเสียครับ…อุอุอุ
2. ใต้ Seal head ที่ประกบกับ Tube มี Oring อยู่ตัวขนาดประหลาดๆหน่อย
3. รูไล่ฟองอากาศ แต่ตรงนี้ไม่เคยเจอปัญหาจังๆ รูเล็กที่อยู่ทางขวาของรูป Seal head ไขให้แน่นก็จบ
010 011

Inner shafts แกนภายใน ตัวนี้บางปี หรือว่าพวก Retial ก็จะไห้วัสดุชั้นดีเป็น PU มาก็จะพังไวเป็นพิเศษ ถ้าโชดดีก็จะเป็น Oring ธรรมดา ทั้ง 2 ตัวนี้มีข้อดีข้อเสียต่างกัน แต่ไงพอถึงเวลาน้ำมันก็จะรั่วออกตรงปุ่มปรับแน่นอน อไหล่ชิ้นนี้หายากครับ เพราะมันเล็กมากๆและทำยากถึงยากมากครับแล้วแต่ Know how ถ้าส่งทำศูนย์ปรกติก็จะเปลี่ยนทั้งชิ้นครับ
013

IFP piston ลูกสูบสร้างแรงดันน้ำมันภายในครับ ภายใต้ลูกสูบนี้มีแรงดันสูงมากครับ ตามคู่มือ Fox จะเท่ากับ 400-500 psi ครับ เมื่อไรที่ nitrogen รั่วออกไปแล้วน้ำมันจะหาทางวิ่งผ่านลูกสูบนี้ไปสู่ห้อง Nitrogen สุดท้ายก็จะออกทางรูเติม
014

ความเชื่อผิดๆ
– มีกูรูเคยบอกผมว่าโอ๊ยน้ำมันรั่วก็เติมน้ำมัน Fox Fluid เข้าไปทางที่เติมลม เออมันบ้ามากๆครับ ไอ้น้ำยานั้นใช้กันลมรั่ว ไม่สามารถแทนที่น้ำมันเข้าไปในระบบได้หรอก มันอาจให้ท่านรู้สึกๆหนึดๆสมูทๆขึ้นเพราะว่าความเหนี๋ยวของมัน แต่มันไม่มีทางรักษา ชิ้นส่วนที่แตกไปได้แม้แต่นิดเดียว
– เวลาน้ำมันรั่วออกทางหัวโช็ค บริเวณนั้นจะมีรูน๊อตดอกจัน 1.5 จำนวน 2 ตัว กูรูบอกว่าขันให้มันแน่นขึ้นจะหยุดอาการน้ำมันรั่วได้ มันไม่จริงครับ เพราะถ้าน้ำมันออกมาตรงปุ่มปรับนั้นหมายความว่า inner shaft กระจายแล้ว น๊อตตรงด้านบนจะไว้ขันให้สปริงกดลูกปืนจนเกิดเสียงคลิ๊ก ขันแน่นๆสปริงพังอีกแล้วไอ้สปริงกะลูกปืนนี้ก็ไม่ได้มีหน้าที่อุดน้ำมันแม้แต่นิดเดียว ส่วนรูตัวที่ 2 มีหน้าที่ยึดไม่ไห้ปุ่มหลุดออกมาได้ซึ่งจะมีบากล๊อคที่ด้านใน ถ้าไขออกก็จะดึงชุดปุ่มออกมาได้แต่ว่า Inner shaft จะโดนแรงดัน ดันเข็มขึ้นมาแทนที่ชุดปุ่มที่กดไว้ลองดูจากรูปด้านล่าครับ คราวนี้ละรื้อเต็มๆเพราะไม่สามารถใส่กลับได้ถ้าไม่เอาแรงดันไนโตรเจนออก

CM295D00Cradit : Mtbr.com pbpic3445447

จบส่วน Damper ไปแล้วลองมาดูส่วนที่ 2 กัน

Air Spring
ถ้ามันเจ๊งอาการมันง่ายมากครับ ก็ลมรั่วนั้นเอง อยู่ดีๆก็เตี้ยลงยุบสั้นสุด หรือว่าโช๊คนิ่มต้องคอยเติมลมตลอด เมื่อมีอาการต้องคอยดูแลเติมลมตลอด เอาพลาสเตอร์ปะเอากาวหยอดไม่อยู่นะค๊าบนั้นละถึงค่อยมาหาหมอ แล้วมันรั่วได้มีที่ไหนบ้าง
015

1. เสื้อห้องลมรั่ว
2. Wiper ห้องลมรั่ว
3. วาวล์เติมลมรั่ว
4. ท่อเติมลมรั่ว
ลองเทียบเบอร์กับรูปด้านล่างนี้ดูครับผม
016

ลมรั่วนั้นดูด้วยตามองไม่เห็นหรอกครับเว้นแต่ท่านเป็น Superman วิธีตรวจง่ายๆเลยครับ หากล่องพลาสติคใส (กล่องใสรอบด้านจะช่วยให้ท่านสังเกตได้ง่าย) ขนาดพอใส่ Shock ลงไปได้ทั้งตัวพร้อมสามารถเติมน้ำให้มิดตัว Shock ได้เจอปั๊บก็ใส่น้ำเลย แล้วก็เติมลม Shock ซัก 200psi แล้วแช่ดูถังน้ำครับ สังเกตตามจุดที่แนะนำครับ ถ้ารั่วมันจะฟองพวยพุ่งปิ๊ดๆเลย

maxresdefault

หลังจากรู้ว่าถูกหวยก็ค่อยมาเริ่มแก้ไขกัน
– รั่วจากศรวาวล์ ง่ายมากครับหาตัวขันศรมาไขให้แน่นขึ้นแล้วเทส ถ้าผ่านก็จบ แต่ถ้าไม่ผ่านก็ต้องหาศรวาวล์มมาเปลี่ยนทีนี้มันก็มีหลายแบบมีเทคนิคแนวใครในมันครับ เพราะส่วนใหญ่จะใช้แทนกันไม่ 100% เพราะแรงดันมันสูงกับก้านกดในตัวต่อสูบโช๊คบางทีมันจะไปถอนศรวาวล์ออกมาหรือทำแรงดันลมรั่วตอนถอนตัวต่อ
017
– วาวล์เติมลมรั่ว ลมต้องระวังให้ดีนะ ครับถ้าคิดจะทำเอง มันใช้เครื่องมือเบอร์ไม่ปรกติไม่ว่าทั้งแบบขันด้านในหรือด้านนอกแต่ละรุ่นก็ขนาดต่างกันและต้องการเครื่องมือที่ดีมากๆ เพราะส่วนใหญ่ทำจากอลูมิเนียมทั้งนั้น และเมื่อขันแรงเกินแล้วสดุดหรือติดต้องหยุดครับ ไม่งั้นแตกงานช้างละครับ เมื่อได้ออกมาต้องเปลี่ยน Oring ที่ได้ขนาด หากใหญ่เกินก็จะติดขันยาก ขันแรงว่าแล้วก็ท่อแตก หรือว่า Oring ขาดเวลาใส่ สุดท้ายก็รั่วอีก

– เสื้อห้องลมรั่ว จริงๆในส่วนนี้สามารถแยกย่อยเป็นรุ่นห้องมีห้องเสื้อ increase อีกถ้ามีห้องแบบนี้ก็เหนื่อยอีกนิดครับต้องถอดเสื้อ increase ออกมาเปลี่ยน Oring ด้านใน แต่ถ้าไม่รั่วก็สั่งเกตว่า Aircan ขันแน่นไหม ถ้าแน่นแล้วก็เปิด Aircan ออกเปลี่ยน Oring ประกบ Aircan ใต้หัว Eyelet Oring ตัวนี้มีวงขนาดใหญ่และ ไม่หนามาก ถ้าผิดขนาดก็ขาดรั่วตามเดิม
Slevesair_sleeve_detail

– รั่วจากส่วนของ Wiper จริงๆแล้วมันไม่ได้รั่วที่ Wiper หรอกครับ Wiper ที่คนชอบคิดว่าสำคัญนั้นแท้จริงทำหน้าที่กวาดฝุ่นไม่ให้เข้าไปใน Shock เท่านั้นเอง แต่ตัวนี้ถ้าแข็งแล้วก็ต้องเปลี่ยนครับ เพราะมันจะทำให้แกโช๊คเสียหายจากการขูดกับเนื้อ Wiper ที่แข็งนั้นเอง ที่นี้แล้วมันรั่วตรงไหนละ ที่ด้านล่าง Wiper มันจะมี Xring อยู่ 1 ชุดครับ เจ้าตัวนี้ละที่ก่อปัญหา Xring จะถูกบีบด้วย Spacer พลาสติดสีขาวทั้งบนละล่างเพื่อให้ยังคงปีกรูปตัว X ในบางยี่ห้อจะมี Spacer แค่ฝั่งเดียวเพื่อลด Friction ทำให้ลิ่นขึ้น ถ้ารั่วก็ต้องหามาเปลี่ยนละครับ ต้องซื้อชุดอไหล่ fox นั้นละครับ คิดจะไปเทียบไม่ต้องหวังบ้านเราแค่ Xring ก็หายากละบางที่ยังไม่รู้จักเลย มีบางที่ใช้ Oring ธรรมดาแทน ก็สุดแล้วแต่ครับ โชคดี…เฮอะๆๆๆ
020

แล้วถ้าลมไม่รั่ว แต่โช๊คเตี้ยลงละ เฮอะๆๆๆ เข้าไปเช็คตัว Piston ด้านในได้เลยครับ กลับบ้านไปแล้ว หน้าตาก็จะเหมือนๆชุด Xring ของ Aircan  ครับที่มันเตี้ยลงเพราะ Xring เกิดอาการปีกพับทำให้ลมรั่วจากส่วนที่กักไว้ด้านบนเหนือหัว Piston รั่วลงมาข้างใต้ Piston ได้ เวลาเจออาการแบบนี้ระวังให้มากๆครับ พวกแบบว่าโช๊คหดเองแล้วดึงแกนออกแต่ก็ผลุบเข้าไปเองอีก เวลาขัน Aircan เวลามันหลุดมันจะพุ่งออกอย่างแรง แรงขนาดไหนก็ขึ้นอยู่กับปริมานลมที่เติมไปเอาวาวล์ออกก็ไม่ช่วยครับ ต้องมีเทคนิดเอาออกไม่อย่างนั้นอันตราย
019 015

หากเปลี่ยน oring และอไหล่จำเป็น เปลี่ยนเสร็จมันจะเยอะมากสำหรับสิ่งที่เปลี่ยนออก โช๊คนั้นเป็นกระบอกแรงดันชิ้นส่วนไหนที่ต้องรับหน้าที่แรงดัน มันก็เหมือนต้องโดนชกตลอดเวลาที่ทำงาน หรือแม้กระทั่งจอดเฉยๆ บางครั้ง ถ้าเราไม่รู้โครงสร้างมันอย่าถ่องแท้แล้วเปลี่ยนแค่บางชิ้น ด้วยแรงดันของส่วนอื่นดีแล้ว มันก็จะไปโถมแรงดันใส่ส่วนที่ยังอ่อนแอที่ทำหน้าที่กักแรงดันแต่ยังไม่สมบูรณ์อย่างหนัก จนกว่าน้ำมันจะออกมาชมโลก จึงจะเตือนว่าถ้าจะทำมัน ต้องเข้าใจต้องปิดแผลให้หมดไม่อย่างนั้นไม่นานก็จะพังอีกพังลาม
13521853_1103410749778478_8756496462779142094_n

ความเชื่อผิดๆ ที่ว่าให้ใส่ Fox Fluid ไปในวาวล์เติมลมเพื่อแก้ปัญหาลมรั่ว มันพอช่วยประทังปัญหาในบางจุดได้เท่านั้น ที่แน่ๆมันไม่ถาวร แค่หงายรถน้ำมันไม่อุดตรงที่รั่วก็งานงอกแล้วและบางจุดมันก็แก้ไขอะไรไม่ได้เลยแต่ท่านจะรู้สึกดีเพราะมันลื่นๆหนึดขึ้นเท่านั้นละ ขวดนึงก็ไม่ได้จะถูกๆนะครับ

ลองเช็คดูตามนี้นะครับ ก็จะพอรู้ได้ว่าโช๊คท่านนั้นผิดปรกติหรือไม่ ถ้ามีปัญหาสงสัยลองทิ้งคำถามไว้ที่  Facebook : Docycling ได้ครับว่างจะตอบให้ ขอให้โชคดีมีชัยครับ

Eak Docycling
Call : 089 107 2270
Lineid : eakonee